Duurzame energie zelf opwekken

Zelf duurzame energie zelf opwekken kan je onderneming helpen om energiekosten te verlagen, CO₂-uitstoot te beperken en minder afhankelijk te worden van wisselende energieprijzen. Het vraagt wel om een goed plan. Begin bij je energieverbruik, check je dak en aansluiting, kijk naar subsidies en houd rekening met netcongestie. In dit artikel lees je welke opties er zijn en welke stappen je nu kunt zetten.

Inhoud

• Waarom zelf opwekken
• Begin bij verbruik
• Welke opties passen
• Check je dak
• Let op netcongestie
• Reken je plan door
• Stappen voor start
• Veelgemaakte fouten
• Veelgestelde vragen
• Hulp van REE

Waarom zelf opwekken

Duurzame energie zelf opwekken betekent dat je als ondernemer een deel van je eigen energie maakt. Vaak gaat het om stroom via zonnepanelen op je dak. Soms past ook een zonnecarport, kleine windopwekking, zonnewarmte of een warmtepomp in je plan.

Voor veel ondernemers is zelf opwekken interessant omdat energie een grote kostenpost is. Iedere kilowattuur die je direct zelf gebruikt, hoef je niet of minder in te kopen. Dat geeft meer grip op je kosten. Ook maak je jouw onderneming minder gevoelig voor prijsstijgingen op de energiemarkt.

Zelf opwekken is niet hetzelfde als volledig onafhankelijk worden van het energienet. In de praktijk heb je vaak nog stroom nodig op momenten dat je installatie weinig opwekt. Denk aan donkere dagen, avonden of productiepieken. Toch kan eigen opwek een sterke stap zijn naar een lager energieverbruik uit het net.

Voor ondernemers in de regio Arnhem-Nijmegen speelt nog iets mee: netcongestie. Op veel plekken is het elektriciteitsnet vol of bijna vol. Dat kan gevolgen hebben voor uitbreiding, teruglevering en nieuwe aansluitingen. Daarom is het slim om zelf opwekken niet los te zien van energiebesparing, opslag en slim sturen van je verbruik.

Wil je breder kijken dan alleen eigen opwek? Dan helpt het om ook te bepalen hoe je duurzame energie voor je bedrijf slim kiest.

Begin bij verbruik

De beste installatie is niet altijd de grootste installatie. De beste installatie past bij jouw verbruik, je gebouw en je plannen voor de komende jaren.

Begin daarom met inzicht. Kijk niet alleen naar je jaarverbruik, maar ook naar je verbruik per dag en per uur. Gebruik je vooral overdag energie, dan passen zonnepanelen vaak goed. Gebruik je juist veel energie in de avond of nacht, dan moet je beter kijken naar opslag, planning of een andere oplossing.

Let ook op piekverbruik. Piekverbruik is het hoogste vermogen dat je op een bepaald moment vraagt van het net. Bij een bakkerij, koelbedrijf, productiebedrijf of laadplein kunnen pieken flink oplopen. Als je eigen opwek goed aansluit op deze momenten, verlaag je de druk op je aansluiting.

Een simpele eerste vraag is: wanneer verbruik je de meeste energie? Als dat tussen 10.00 en 16.00 uur is, kan zonne-energie veel directe waarde hebben. Als je vooral vroeg in de ochtend of later op de dag verbruikt, vraagt je plan meer aandacht.

Besparen blijft stap één. Energie die je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken. Denk aan ledverlichting, betere regeling van ventilatie, slimmer koelen, isolatie en het uitzetten van apparatuur buiten werktijd. Op REE.nl vind je ook praktische stappen voor energie en duurzaamheid die je helpen om eerst de basis op orde te brengen.

Welke opties passen

Voor de meeste ondernemers is zonne-energie de eerste optie. Zonnepanelen zijn bewezen, goed beschikbaar en vaak goed te combineren met bedrijfsdaken. Toch is het goed om breder te kijken. Niet elke locatie, elk dak of elk verbruiksprofiel is hetzelfde.

Zonnepanelen zijn vaak het meest logisch als je dak geschikt is en je veel stroom direct kunt gebruiken. Direct gebruik is belangrijk. Stroom die je zelf verbruikt, levert meestal meer op dan stroom die je teruglevert. Dat komt door belastingen, transportkosten, contractafspraken en terugleververgoedingen.

Een zonnecarport kan interessant zijn als je weinig dakruimte hebt, maar wel een parkeerterrein. Je kunt deze combineren met laadpunten voor elektrische bestelwagens, medewerkers of bezoekers. Dat vraagt wel om een goed laadplan. Anders verschuif je het probleem van je energierekening naar je netaansluiting.

Zonnewarmte is minder bekend, maar kan passen bij bedrijven met veel warm water. Denk aan sommige zorglocaties, sportaccommodaties, wasserijen of horeca. Voor kantoren is het meestal minder logisch.

Kleine windopwekking klinkt aantrekkelijk, maar is lang niet overal geschikt. In stedelijke gebieden is de wind vaak onrustig. Ook kunnen vergunningen, geluid en omgeving een rol spelen. Laat de opbrengst daarom altijd goed onderbouwen.

Check je dak

Bij zonnepanelen draait veel om het dak. Een dak dat technisch niet op orde is, kan later voor hoge kosten zorgen. Je wilt niet dat panelen er na een paar jaar weer af moeten omdat de dakbedekking vervangen moet worden.

Kijk daarom naar de leeftijd van je dak, de draagkracht, de waterdichtheid en de staat van de dakbedekking. Laat ook controleren of er schaduw is door installaties, bomen of naastgelegen panden. Schaduw kan de opbrengst flink verlagen.

Ook brandveiligheid is belangrijk. Verzekeraars stellen steeds vaker eisen aan zonnepanelen op bedrijfsdaken. Denk aan goede aanleg, juiste kabelroutes, voldoende afstand tot brandbare materialen en duidelijke documentatie. Vraag je verzekeraar daarom op tijd naar de voorwaarden.

Bij dakwerk zie je, ook in internationale voorbeelden van specialisten in dakbedekking en waterdichtheid, dat de basis altijd hetzelfde is: zonnepanelen horen pas op een dak dat technisch klopt.

Heb je een asbestdak, een oud dak of plannen voor isolatie? Neem dat mee voordat je zonnepanelen plaatst. Soms is de juiste volgorde eerst dakrenovatie, dan isolatie en daarna pas zonnepanelen. Dat voorkomt dubbele kosten.

Let op netcongestie

Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet te weinig ruimte heeft voor extra afname of teruglevering. In de regio Arnhem-Nijmegen komt dit steeds vaker voor. Voor ondernemers kan dit gevolgen hebben voor groei, verduurzaming en elektrificatie.

Zelf energie opwekken kan helpen, maar lost netcongestie niet altijd op. Als je veel stroom teruglevert op momenten dat het net vol zit, kan de netbeheerder beperkingen opleggen. Soms krijg je geen of beperkte teruglevercapaciteit. Soms is uitbreiding van je aansluiting niet mogelijk of duurt het lang.

Daarom is het belangrijk om te kijken naar direct eigen gebruik. Hoe meer opgewekte stroom je op hetzelfde moment gebruikt, hoe minder je hoeft terug te leveren. Dat kan bijvoorbeeld door machines overdag te laten draaien, laadmomenten te sturen of koeling slim te regelen.

Een energiemanagementsysteem kan helpen. Dat is software die meet wanneer je stroom opwekt, verbruikt, opslaat of teruglevert. Zo kun je laadpalen, batterijen, warmtepompen of machines beter aansturen. Voor kleinere bedrijven kan een eenvoudige regeling al genoeg zijn.

Een batterij kan nuttig zijn, maar is niet altijd de eerste stap. Batterijen zijn vooral interessant als je pieken wilt verlagen, eigen zonnestroom later wilt gebruiken of een beperkt netcontract beter wilt benutten. De businesscase hangt sterk af van je verbruik, contract, installatie en sturing.

Reken je plan door

Een goed plan begint met cijfers. Wat kost de installatie? Hoeveel wekt deze op? Hoeveel gebruik je direct zelf? Wat lever je terug? Welke onderhoudskosten zijn er? En wat verandert er als je verbruik groeit door laadpalen, elektrische machines of een warmtepomp?

Kijk niet alleen naar de terugverdientijd. Die is handig, maar niet compleet. Let ook op risico's, onderhoud, verzekering, netcapaciteit en de waarde voor je onderneming. Soms is een iets kleinere installatie met veel direct eigen gebruik beter dan een grote installatie die veel teruglevert.

Neem ook subsidies en fiscale regelingen mee. Regelingen veranderen regelmatig en voorwaarden zijn vaak specifiek. Denk aan fiscale aftrek, investeringssubsidies of regelingen voor laadinfra, energiebesparing en duurzame opwek. Controleer altijd de actuele voorwaarden bij RVO, je accountant of een adviseur.

REE heeft een apart overzicht waarin je leest welke subsidies helpen bij verduurzamen. Dat helpt je om te bepalen welke regeling mogelijk past bij jouw plan.

Financiering verdient ook aandacht. Je kunt zelf investeren, leasen of samenwerken met een exploitant. Iedere vorm heeft gevolgen voor eigendom, voordeel, risico en administratie. Laat dit vooraf goed doorrekenen, zodat je later niet voor verrassingen staat.

Stappen voor start

Wil je duurzame energie zelf opwekken? Dan helpt een vaste volgorde. Zo voorkom je dat je te snel offertes vergelijkt zonder dat duidelijk is wat je nodig hebt.

1. Breng je verbruik in beeld met jaargegevens, maandgegevens en liefst kwartierdata.
2. Bespaar eerst waar dat eenvoudig kan, bijvoorbeeld met ledverlichting, regeling en gedrag.
3. Controleer je dak, verzekering, aansluiting en eventuele vergunningen.
4. Bepaal hoeveel stroom je direct zelf kunt gebruiken.
5. Vraag meerdere offertes aan met dezelfde uitgangspunten.
6. Reken de businesscase door met subsidie, onderhoud, verzekering en netkosten.
7. Maak een planning voor uitvoering, monitoring en onderhoud.

Vraag bij offertes altijd om duidelijke aannames. Welke opbrengst wordt verwacht? Is schaduw meegenomen? Wie regelt de aansluiting? Wat gebeurt er als teruglevering beperkt is? Welke garanties gelden voor panelen, omvormers en montage?

Laat je niet alleen leiden door de laagste prijs. Een goede installatie moet veilig zijn, goed passen bij je dak en helder worden opgeleverd. Vraag daarom ook naar keurmerken, ervaring met bedrijfsdaken, referenties en documentatie voor je verzekeraar.

Veelgemaakte fouten

De meest gemaakte fout is te snel beginnen met panelen tellen. Je ziet ruimte op het dak en vraagt direct een offerte aan. Dat lijkt efficiënt, maar zonder verbruiksanalyse weet je niet of het ontwerp past bij je onderneming.

Een tweede fout is teruglevering te rooskleurig inschatten. Door netcongestie en veranderende contractvoorwaarden is teruglevering minder vanzelfsprekend dan vroeger. Richt je plan daarom vooral op stroom die je zelf gebruikt.

Ook vergeten ondernemers soms het dak. Als je dak over vijf jaar vervangen moet worden, kan dat de opbrengst van je investering flink aantasten. Een dakcheck vooraf is daarom geen extra luxe, maar een belangrijk onderdeel van je plan.

Een vierde fout is geen rekening houden met groei. Misschien wil je over twee jaar elektrische bestelwagens laden of van gas af. Neem zulke plannen nu al mee. Dan voorkom je dat je installatie straks te klein, te groot of verkeerd aangesloten is.

Tot slot wordt monitoring vaak vergeten. Na oplevering wil je kunnen zien of de installatie doet wat is afgesproken. Met goede monitoring zie je storingen sneller en kun je je verbruik beter afstemmen op je opwek.

Veelgestelde vragen

Is zelf energie opwekken altijd rendabel? Nee, niet altijd. Het hangt af van je dak, verbruik, aansluiting, investering, subsidie en hoeveel stroom je direct zelf gebruikt. Laat daarom altijd een berekening maken op basis van jouw situatie.

Wat als ik niet mag terugleveren? Dan kan eigen opwek nog steeds nuttig zijn als je de stroom direct gebruikt. Je kunt ook kijken naar sturing, opslag of een kleinere installatie. De juiste keuze hangt af van je verbruiksprofiel.

Moet ik eerst besparen of opwekken? Begin meestal met besparen. Dat verlaagt je verbruik en maakt duidelijk welke opwekcapaciteit echt nodig is. Daarna kun je gerichter investeren in zonnepanelen of andere technieken.

Heb ik een vergunning nodig? Dat hangt af van je pand, locatie en installatie. Zonnepanelen op een plat dak zijn vaak eenvoudiger dan windopwekking of een zonnecarport. Controleer dit altijd bij je gemeente of laat het meenemen in je advies.

Is een batterij slim voor mijn bedrijf? Soms wel, maar niet altijd. Een batterij kan helpen bij pieken, eigen gebruik en beperkte netruimte. De kosten en opbrengsten verschillen sterk per situatie. Reken dit eerst goed door.

Hulp van REE

Duurzame energie zelf opwekken kan veel opleveren, maar alleen als het plan past bij jouw onderneming. Kijk daarom eerst naar je verbruik, je dak, je aansluiting en je toekomstplannen. Daarna kun je beter bepalen welke techniek, investering en subsidie logisch zijn.

REE helpt jou als ondernemer in de regio Arnhem-Nijmegen graag op weg. We geven natuurlijk informatie waarmee je zelf verder kunt, maar we kunnen ook meekijken, ondersteunen bij subsidievragen of onze praktijkervaring delen. Wil je dat we eens vrijblijvend langskomen? Boek dan een afspraak in onze agenda voor een kennismaking van 20 minuten.