Samen netcongestie aanpakken op bedrijventerreinen

Netcongestie kan de uitbreiding en verduurzaming van jouw onderneming vertragen. Op een bedrijventerrein kun je samen met andere ondernemers onderzoeken hoe je de beschikbare stroomcapaciteit beter benut. Bijvoorbeeld door laadmomenten te spreiden en pieken in het verbruik te verlagen. Begin met inzicht in jullie energiegebruik en bespreek de mogelijkheden met de netbeheerder. Samenwerken vraagt ook om duidelijke afspraken over kosten, gegevens en verantwoordelijkheden. In dit artikel lees je hoe je een gezamenlijke aanpak opzet, welke oplossingen je kunt onderzoeken en hoe je klein begint zonder direct grote investeringen te doen.

Inhoudsopgave

• Samenwerken op het bedrijventerrein
• Begin met gezamenlijk inzicht
• Kies een passende oplossing
• Maak duidelijke afspraken
• Start met een proef
• Veelgestelde vragen
• Hulp van REE

Samen netcongestie aanpakken

Op een bedrijventerrein gebruikt niet iedereen op hetzelfde moment veel stroom. Een productiebedrijf heeft misschien vooral overdag elektriciteit nodig. Een vervoerder laadt voertuigen mogelijk in de avond. Die verschillen kunnen ruimte bieden om het gezamenlijke verbruik beter te verdelen.

Het doel is om minder stroom tegelijk te vragen. Dat kan helpen om bestaande aansluitingen beter te benutten. Je krijgt daardoor niet automatisch recht op extra capaciteit. Ook kun je ongebruikte capaciteit van een buurman niet zomaar overnemen.

Bij netcongestie moet een gezamenlijke oplossing passen bij het elektriciteitsnet én bij de afspraken met de netbeheerder. Bedrijven die naast elkaar liggen, zijn niet altijd aangesloten op hetzelfde deel van het net. Laat daarom vroeg beoordelen welke samenwerking technisch mogelijk is.

Wil je eerst begrijpen waar de beperking vandaan komt? In onze uitleg over wat netcongestie voor jouw bedrijf betekent lees je de basis. Hier richten we ons op de praktische samenwerking tussen ondernemers.

Begin met gezamenlijk inzicht

Een gezamenlijke batterij of een nieuw contract is niet de eerste stap. Begin met de vraag wie wil meedoen en wanneer die bedrijven stroom nodig hebben. Dat voorkomt dat je investeert in een oplossing die niet bij jullie gebruik past.

Zoek een kleine startgroep

Begin met een paar ondernemers die een concreet probleem hebben. Denk aan een geplande productielijn, elektrische bedrijfswagens of een warmtepomp waarvoor onvoldoende capaciteit beschikbaar is.

Betrek de ondernemersvereniging of parkmanager als die aanwezig is. Spreek af wie het overleg organiseert en het contact met de netbeheerder onderhoudt. Zo blijft de aanpak niet hangen bij losse gesprekken.

Vraag deelnemers ook wat zij kunnen aanpassen. Een laadmoment verschuiven kan haalbaar zijn. Een productieproces stilzetten is vaak veel lastiger. Een oplossing voor netcongestie moet aansluiten bij jouw bedrijfsvoering, niet andersom.

Vergelijk verbruik en plannen

Een jaarrekening laat zien hoeveel elektriciteit je gebruikt, maar niet wanneer de hoogste belasting ontstaat. Verzamel daarom meetgegevens per kwartier, als die beschikbaar zijn.

Maak onderscheid tussen twee begrippen. kWh is de hoeveelheid stroom die je gebruikt. kW is het vermogen dat je op een bepaald moment vraagt. Voor de belasting van het net is vooral belangrijk hoeveel vermogen bedrijven tegelijk nodig hebben.

Onderstaand rekenvoorbeeld laat zien waarom verschillende gebruiksmomenten interessant zijn. De cijfers zijn fictief.

De afzonderlijke pieken zijn hier allebei 80 kW, maar op deze twee momenten komt het gezamenlijke vermogen niet boven 100 kW. Dat bewijst nog niet dat een gezamenlijke grens van 100 kW haalbaar is. Daarvoor moet je ook andere dagen, seizoenen en toekomstige plannen bekijken.

Leg naast de meetgegevens ook jullie contractgrenzen en uitbreidingsplannen. Nieuwe laadpalen of machines kunnen het patroon veranderen.

Kies een passende oplossing

Kies maatregelen op basis van de gezamenlijke gegevens. Begin bij aanpassingen die weinig kosten. Onderzoek daarna of een contractuele oplossing of investering nodig is.

Verschuif eerst je pieken

Je kunt laadpalen zo instellen dat niet alle voertuigen tegelijk laden. Of een installatie eerder laten starten, zodat die niet samenvalt met de drukste productiemomenten. Soms helpt het al om de starttijd van machines onderling af te stemmen.

Bij netcongestie levert vooral het verminderen van gelijktijdige pieken iets op. Minder stroom tegelijk gebruiken is niet hetzelfde als minder energie gebruiken. Energiebesparing blijft daarom een aparte, waardevolle stap.

Kies alleen processen die veilig kunnen verschuiven. Koeling, ventilatie en productie mogen niet in gevaar komen. Controleer ook of voertuigen op tijd geladen zijn. Leg vooraf vast wie de instellingen mag veranderen en wat er gebeurt als een bedrijf onverwacht meer stroom nodig heeft.

Onderzoek een groepscontract

Vraag de netbeheerder of een groepscontract voor transport mogelijk is. Bij zo'n contract maken meerdere bedrijven afspraken over hun gezamenlijke gebruik van het elektriciteitsnet. De precieze voorwaarden bepalen hoeveel ruimte er is en hoe je die mag gebruiken.

Een groepscontract is geen algemene vrijstelling van bestaande grenzen. De netbeheerder moet beoordelen of de aansluitingen geschikt zijn en welke voorwaarden gelden. Voor ondernemers in de regio Arnhem-Nijmegen is Liander vaak het aanspreekpunt. Controleer wie jouw netbeheerder is.

Vraag ook wie de gezamenlijke grens bewaakt. Daarvoor kan een energiebeheersysteem nodig zijn: software die het verbruik volgt en bijvoorbeeld laadpalen aanstuurt. Onderzoek of zo'n systeem bij jullie nodig is, voordat je het aanschaft.

Beoordeel opslag en opwek

Een batterij kan stroom opslaan en later leveren. Dat kan een piek verlagen, maar alleen als de batterij op het juiste moment voldoende geladen is. Onhandig laden kan juist een nieuwe piek veroorzaken.

Zonnepanelen leveren vooral overdag. Dat past niet automatisch bij bedrijven die 's avonds veel stroom nodig hebben. Bovendien kunnen beperkingen gelden voor teruglevering aan het net.

Een batterij lost netcongestie daarom niet vanzelf op. Laat berekenen welk vermogen en welke opslagcapaciteit nodig zijn. Neem aanschaf, onderhoud, verliezen en veiligheidsmaatregelen mee. Onze uitleg over batterijopslag voor bedrijven helpt je om de belangrijkste aandachtspunten te herkennen.

Maak duidelijke afspraken

Samenwerken wordt pas betrouwbaar als iedere deelnemer weet wat hij mag verwachten. Leg afspraken vast voordat je gezamenlijke kosten maakt of installaties laat aansturen.

Verdeel kosten en verantwoordelijkheden

Een gelijke kostenverdeling is niet altijd een eerlijke verdeling. Het ene bedrijf gebruikt meer ruimte, terwijl een ander vooral flexibiliteit levert door zijn verbruik te verschuiven. Bespreek hoe jullie die bijdrage waarderen.

Leg vast wie betaalt voor onderzoek, software en eventuele installaties. Spreek ook af wie eigenaar wordt, wie onderhoud regelt en wie storingen afhandelt. Laat gezamenlijke contracten juridisch beoordelen.

Maak daarnaast afspraken over groei en vertrek. Wat gebeurt er als een deelnemer een extra productielijn opent? Kan een nieuw bedrijf aansluiten? En wie draagt de resterende kosten als iemand stopt?

Een gezamenlijke aanpak van netcongestie mag geen onduidelijkheid opleveren over jouw bedrijfsrisico's. Bespreek daarom ook aansprakelijkheid en situaties waarin afspraken tijdelijk niet kunnen worden nagekomen.

Deel gegevens zorgvuldig

Meetgegevens kunnen iets vertellen over productie, werktijden en bedrijfsactiviteiten. Deel daarom alleen wat nodig is. Spreek af wie toegang krijgt, waarvoor gegevens worden gebruikt en hoelang jullie ze bewaren.

De privacywet AVG speelt een rol als gegevens te herleiden zijn tot personen. Denk bijvoorbeeld aan laadgegevens die gekoppeld zijn aan een medewerker. Niet alle zakelijke meetgegevens zijn automatisch persoonsgegevens, maar ze kunnen wel vertrouwelijk zijn.

Als jouw organisatie privacycontroles moet aantonen, kan een hulpmiddel zoals AuditReady voor controlebewijs en verantwoordelijkheden helpen om controles en bewijsstukken vast te leggen. Dat is iets anders dan software die je stroomverbruik aanstuurt.

Controleer bij gekoppelde installaties ook wie instellingen mag wijzigen. Maak afspraken over beveiliging, storingen en handmatige bediening. Zo blijft duidelijk wie kan ingrijpen wanneer een systeem niet werkt zoals verwacht.

Start met een proef

Je hoeft niet direct een groot samenwerkingsverband op te zetten. Een kleine proef maakt zichtbaar wat werkt en waar afspraken ontbreken.

Test één concrete maatregel

Kies bijvoorbeeld voor het spreiden van laadmomenten bij enkele deelnemers. Meet eerst het bestaande patroon. Pas daarna de instellingen aan en vergelijk het resultaat op vergelijkbare werkdagen.

Spreek vooraf af wanneer de proef geslaagd is. Denk aan een lagere gezamenlijke piek, voldoende geladen voertuigen en geen hinder voor de bedrijfsvoering. Controleer tegelijk of ieder bedrijf binnen zijn eigen geldende contractgrenzen blijft.

Een proef tegen netcongestie is pas bruikbaar als je ook kijkt naar afwijkende situaties. Test bijvoorbeeld wat er gebeurt bij extra productie, een storing of een onverwachte laadbehoefte. Breid de samenwerking alleen uit als de uitkomsten voldoende vertrouwen geven.

Reken kosten en opbrengsten door

Een lagere piek betekent niet automatisch een lagere energierekening. Het financiële voordeel hangt af van je contract, tarieven en de gekozen oplossing. Maak daarom onderscheid tussen besparing op kosten en ruimte om bedrijfsplannen uit te voeren.

Vraag een duidelijke raming voor onderzoek, begeleiding, techniek en beheer. Zet daar de verwachte opbrengsten tegenover. Reken ook een situatie door waarin minder bedrijven meedoen dan gepland.

Laat vervolgens onderzoeken of er passende subsidies zijn. De voorwaarden en openstellingen kunnen veranderen. Controleer vooral of je een aanvraag moet indienen voordat je een opdracht geeft of kosten maakt. Baseer de haalbaarheid niet op subsidie die nog niet is toegekend.

Veelgestelde vragen

Moet het hele bedrijventerrein meedoen? Nee. Je kunt beginnen met een kleine groep. Wel moet de netbeheerder beoordelen welke aansluitingen voor de gekozen gezamenlijke oplossing geschikt zijn. Alleen dicht bij elkaar gevestigd zijn is niet genoeg.

Kunnen we elkaars stroomcapaciteit gebruiken? Niet zomaar. Ongebruikte ruimte bij een ander bedrijf geeft jou geen extra transportrecht. Daarvoor zijn passende afspraken en contracten met de netbeheerder nodig.

Is een gezamenlijke batterij nodig? Nee. Het spreiden van verbruik kan een betere eerste stap zijn. Onderzoek opslag pas als de meetgegevens laten zien dat een batterij een concreet probleem kan oplossen en de kosten verantwoord zijn.

Verdwijnt netcongestie door samenwerking? Nee. Samenwerking kan helpen om beschikbare capaciteit beter te benutten, maar maakt het elektriciteitsnet niet groter. De mogelijkheden blijven afhankelijk van de lokale situatie en de voorwaarden van de netbeheerder.

Hulp van REE

Begin met een kleine groep, vergelijk jullie verbruik en bespreek de mogelijkheden met de netbeheerder. Zo krijg je zicht op haalbare stappen voordat je grote verplichtingen aangaat.

REE helpt jou als ondernemer in de regio Arnhem-Nijmegen graag verder. We geven onafhankelijke informatie, kijken mee met jouw situatie en ondersteunen bij praktische vervolgstappen. Ook kunnen we helpen bij subsidieaanvragen en ervaringen uit de praktijk delen.

Wil je dat we vrijblijvend langskomen? Boek via REE een afspraak in onze agenda voor een kennismaking van 20 minuten. Dan bespreken we jouw vraag en welke ondersteuning bij jouw onderneming of bedrijventerrein past.