Wetgeving rond duurzaamheid bij nieuwbouw

Zoek je duidelijkheid over ‘duurzaamheid wetgeving’ bij nieuwbouw? Je krijgt te maken met regels voor energie, bouwmaterialen en je bouwlocatie. Welke eisen gelden, hangt af van het gebruik van je pand en jouw project. Hieronder lees je wat je moet laten controleren en welke afspraken je vóór de bouw vastlegt. Zo beperk je verrassingen in kosten, vergunningen en de stroomvoorziening.

Inhoudsopgave

• Duurzaamheid wetgeving bij nieuwbouw
• Energie: BENG en installaties
• Materialen: kijk naar MPG
• Terrein, laden en stroom
• Nieuwe Europese bouwregels
• Zo stuur je bouwteam aan
• Veelgestelde vragen
• REE kijkt met je mee

Duurzaamheid wetgeving bij nieuwbouw

Er bestaat geen afzonderlijke duurzaamheidswet die alles voor jouw nieuwbouw regelt. Je krijgt te maken met verschillende landelijke en lokale regels. Daarnaast kunnen er afspraken gelden met een verhuurder, grondeigenaar of opdrachtgever.

De landelijke technische bouweisen staan vooral in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Dit besluit valt onder de Omgevingswet. Het bevat onder meer eisen aan energiezuinigheid, isolatie en de milieubelasting van materialen.

Welke onderdelen gelden, hangt af van de gebruiksfunctie: de wettelijke indeling van het gebouw. Een kantoor is iets anders dan een productiehal. Binnen één bedrijfspand kunnen meerdere functies voorkomen.

Laat je bouwteam vastleggen welke regels op jouw project van toepassing zijn. Daarbij horen ook eventuele overgangsregels bij een wetswijziging. Zo werk je niet onbedoeld met oude uitgangspunten.

Energie: BENG en installaties

Voor veel nieuwe gebouwen gelden BENG-eisen. BENG staat voor Bijna Energieneutrale Gebouwen. De eisen gaan over drie onderdelen:

• Energiebehoefte: hoeveel energie het gebouw nodig heeft voor verwarming en koeling.
• Primair fossiel energiegebruik: hoeveel fossiele energie volgens de berekening nodig is voor het gebouwgebonden energiegebruik.
• Hernieuwbare energie: welk aandeel afkomstig is van hernieuwbare bronnen, zoals zon of omgevingswarmte.

De precieze eisen verschillen per gebouwfunctie. Een productiehal kan anders worden beoordeeld dan het kantoor dat eraan vastzit. Laat daarom eerst bepalen welke delen van jouw pand onder welke eisen vallen. De uitleg van RVO over BENG biedt hiervoor een landelijk vertrekpunt.

Begin bij het gebouw

Een gunstige vorm, goede isolatie en passende beglazing beperken de energievraag. Ook zonwering verdient aandacht. Grote ramen kunnen prettig zijn, maar zorgen zonder goed ontwerp voor extra warmte en koelbehoefte.

De wetgeving rond duurzaamheid vraagt om een berekening. Voor jouw bedrijfsvoering is daarnaast het werkelijke verbruik belangrijk. Een BENG-berekening laat bijvoorbeeld niet automatisch zien hoeveel stroom jouw productiemachines straks vragen.

Laat daarom zowel de wettelijke energieprestatie als je verwachte bedrijfsverbruik beoordelen. Daarmee voorkom je dat een pand op papier voldoet, maar in gebruik onnodig veel energie vraagt.

Kies een passend warmteconcept

BENG schrijft niet voor ieder pand dezelfde installatie voor. Een warmtepomp kan passen, maar ook een ander toegestaan warmteconcept kan mogelijk zijn.

Een aardgasaansluiting is bij nieuwbouw niet vanzelfsprekend. Sinds 2018 bestaat voor nieuwe kleinverbruiksaansluitingen in beginsel geen aansluitplicht voor gas. Er zijn uitzonderingen. Laat vroeg controleren wat voor jouw locatie en aansluiting geldt.

Een groen stroomcontract vervangt de verplichte energieprestatieberekening niet. Die beoordeelt het gebouw en de installaties volgens vaste rekenregels.

Materialen: kijk naar MPG

Wetgeving over duurzaamheid gaat niet alleen over energie. Ook de milieubelasting van bouwmaterialen telt mee. Daarvoor bestaat de MPG: de Milieuprestatie Gebouwen.

Een MPG-berekening brengt de milieubelasting van materialen over de levensduur van een gebouw in beeld. Daarbij tellen onder meer productie, vervanging en verwerking aan het einde van de levensduur mee. Een lagere MPG-uitkomst betekent binnen de gebruikte rekenmethode een lagere milieubelasting.

Voor de gebouwtypen waarop de MPG-eis van toepassing is, moet het ontwerp aan de geldende grenswaarde voldoen. Neem niet aan dat voor ieder bedrijfspand dezelfde eis geldt. Laat je ontwerper de actuele gebouwcategorie, rekenmethode en grenswaarde controleren via de informatie van RVO over MPG.

Bespreek materiaalkeuzes vroeg. Minder materiaal gebruiken, een andere draagconstructie of onderdelen hergebruiken kan invloed hebben op de uitkomst. Of een keuze werkelijk gunstiger is, moet blijken uit de berekening. Hout of hergebruik is dus niet zonder verdere beoordeling automatisch de beste oplossing.

Laat ook wijzigingen tijdens de bouw controleren. Een ander isolatiemateriaal of een aangepaste gevel kan gevolgen hebben voor zowel de energieprestatie als de milieuprestatie.

Terrein, laden en stroom

Controleer de lokale regels

Naast landelijke bouwregels gelden regels voor jouw bouwlocatie. Denk aan waterberging, groen, parkeren en de inrichting van het terrein. Deze kunnen invloed hebben op de ruimte die je nodig hebt en de kosten van je plan.

Bekijk het omgevingsplan en doe een vergunningcheck via het Omgevingsloket. Bespreek onduidelijkheden met de gemeente. Niet iedere gemeentelijke duurzaamheidsambitie is automatisch een wettelijke verplichting.

Bij nieuwbouw kunnen ook eisen gelden voor laadpunten en de voorbereiding daarvan, zoals kabelroutes. Onder meer het gebouwtype, het aantal parkeerplaatsen en de ligging van het parkeerterrein zijn hierbij van belang. Laat de actuele eisen in het ontwerp verwerken, vóórdat de bestrating wordt aangelegd.

Controleer de stroomvoorziening

Voldoen aan wetgeving rond duurzaamheid betekent niet dat voldoende stroom beschikbaar is. Door netcongestie kan een nieuwe aansluiting of extra transportvermogen op zich laten wachten. Transportvermogen is de hoeveelheid elektriciteit die je via het net mag afnemen of terugleveren.

Controleer daarom vroeg met de netbeheerder wat mogelijk is. Breng verwarming, koeling, machines en laadpunten samen in één overzicht. Kijk vooral naar het moment waarop ze tegelijk stroom vragen.

Slimme aansturing kan pieken beperken. Een batterij is niet automatisch de juiste oplossing. Laat eerst bepalen welk probleem je moet oplossen. In ons artikel over duurzame installaties goed kiezen lees je hoe je installaties afstemt op je verbruik en aansluiting.

Nieuwe Europese bouwregels

De Europese richtlijn voor energieprestaties van gebouwen, EPBD IV, stuurt aan op emissievrije nieuwbouw vanaf 2030. Het gaat om gebouwen met een zeer laag energiegebruik en zonder CO₂-uitstoot door fossiele brandstoffen op locatie.

De Europese Commissie licht de gebouwenrichtlijn toe. De Nederlandse uitwerking bepaalt welke concrete eisen en uitzonderingen voor jouw project gelden.

Maak onderscheid tussen regels die nu gelden en eisen waarop je vooruit wilt lopen. Laat je adviseur dat onderscheid benoemen. Zo weet je welke investering noodzakelijk is en welke keuze bedoeld is om je pand langer bruikbaar te houden.

Voor een gebouw dat tientallen jaren meegaat, is alleen naar de minimale eis kijken niet altijd verstandig. Extra ruimte voor kabels of een flexibel installatieontwerp kan latere aanpassingen eenvoudiger maken. Laat de meerkosten en het verwachte voordeel wel onderbouwen.

Zo stuur je bouwteam aan

Controleer vóór het ontwerp

Geef je architect en installatieadviseur niet alleen een oppervlakte en budget mee. Vertel ook hoe jouw onderneming het pand gaat gebruiken. Denk aan werktijden, machines, koeling, vervoer en verwachte groei.

Vraag vervolgens om een kort overzicht van de toepasselijke wetgeving rond duurzaamheid. Daarin moet staan welke berekeningen nodig zijn, wie ze maakt en wanneer ze klaar moeten zijn. Laat lokale regels en de beschikbare stroomvoorziening direct meenemen.

Wil je nieuwbouw inpassen in een breder plan voor jouw onderneming? De roadmap voor het verduurzamen van je bedrijfspand helpt om inzicht, uitvoering en monitoring met elkaar te verbinden.

Leg afspraken schriftelijk vast

Zorg dat het bouwteam niet alleen een duurzaam ontwerp belooft, maar ook duidelijk maakt hoe het resultaat wordt aangetoond. Vraag om de volgende onderdelen in het projectdossier:

• Een overzicht van de gebouwfuncties en toepasselijke eisen.
• De vereiste energie- en milieuprestatieberekeningen.
• Een plan voor installaties, laadvoorzieningen en de stroomaansluiting.
• Afspraken over het beoordelen van materiaal- en ontwerpwijzigingen.
• Een overzicht van de controles en documenten bij oplevering.

Maak ook duidelijk wie betaalt als een voorgestelde wijziging een nieuwe berekening nodig maakt. Dat voorkomt discussie tijdens de bouw.

Controleer eventuele subsidievoorwaarden vóórdat je opdrachten verstrekt. Het aanvraagmoment verschilt per regeling. Reken een subsidie pas mee in je budget nadat de voorwaarden en jouw mogelijkheden zijn gecontroleerd.

Controleer bij de oplevering

Controleer of het gebouw is uitgevoerd zoals berekend en afgesproken. Vraag naar de definitieve berekeningen, installatie-instellingen en gebruiksinstructies. Laat ook vaststellen welk energielabel en welke andere opleverdocumenten nodig zijn.

Neem geen genoegen met alleen de mededeling dat alles voldoet. Vraag wie dit heeft gecontroleerd en met welke documenten dat wordt aangetoond.

Ook na de bouw blijft wetgeving rond duurzaamheid relevant. Een nieuw pand kan na ingebruikname onder energie­besparings- en informatieplichten vallen. Laat dit apart beoordelen voor het gebouw en jouw bedrijfsactiviteiten. Volg daarnaast het werkelijke verbruik, zodat je instellingen kunt aanpassen als dat nodig is.

Veelgestelde vragen

Moet ieder nieuw bedrijfspand aan BENG voldoen? Niet voor iedere gebouwfunctie gelden dezelfde eisen. Een kantoor kan anders worden beoordeeld dan een industriegebouw. Laat bij een gemengd pand de verschillende functies apart beoordelen.

Is energielabel C genoeg voor nieuwbouw? De label-C-verplichting voor kantoren vervangt de nieuwbouweisen niet. Bij nieuwbouw moet je voldoen aan de eisen die voor jouw project gelden. Alleen sturen op label C is daarom niet voldoende.

Is BREEAM wettelijk verplicht? BREEAM is geen algemene wettelijke verplichting voor ieder nieuw bedrijfspand. Het is een beoordelingsmethode voor duurzaamheid. Een certificaat kan wel als voorwaarde zijn opgenomen in een contract, aanbesteding of gronduitgifte. Controleer zulke afspraken naast de wettelijke eisen.

Vervangen zonnepanelen goede isolatie? Nee. BENG beoordeelt verschillende onderdelen, waaronder de energiebehoefte van het gebouw. Extra zonnepanelen maken een slecht geïsoleerd ontwerp niet automatisch passend binnen alle eisen.

Wie controleert de regels voor mijn project? Laat je architect of adviseur de toepasselijke eisen vastleggen. Stem lokale vragen af met de gemeente en vragen over stroomcapaciteit met de netbeheerder. Leg contractueel vast wie berekeningen, controles en bewijsstukken verzorgt.

REE kijkt met je mee

De belangrijkste stap is om eisen aan energie, materialen, terrein en stroomvoorziening samen te bekijken. Doe dat vóórdat het ontwerp en de opdrachten vaststaan. Dan kun je keuzes nog aanpassen zonder onnodig herstelwerk.

REE helpt jou als ondernemer in de regio Arnhem-Nijmegen om overzicht te krijgen. We geven informatie, maar kijken ook met je mee. We kunnen ondersteunen bij vervolgstappen, helpen bij subsidieaanvragen en ervaringen uit de praktijk delen. Onafhankelijk en zonder verkooppraatjes.

Wil je dat we vrijblijvend langskomen? Ga naar REE.nl en boek een afspraak in onze agenda voor een kennismaking van 20 minuten.